Kojarzycie te wszystkie edukacyjne książki, gry i filmy, które mają za zadanie rozwijać u dzieci kreatywność, wiarę w siebie, proaktywność i przedsiębiorczość? Jestem pewna, że częściowo rozwijają, sama je regularnie podpowiadam i polecam na tym blogu i na Facebooku Umiejętności Przyszłości.

Jestem też jednak przekonana, że mogłyby robić to jeszcze lepiej, gdyby rodzice i edukatorzy dostali coś w rodzaju ściągi „Jak pracować z tą książką?”, „Jak poprowadzić dyskusję po obejrzeniu filmu” lub „O czym porozmawiać z dzieckiem po skończonej grze planszowej?”.

Uczenie przez doświadczenie

Moje przekonanie bierze się stąd, że prowadząc warsztaty z dorosłymi, wykorzystuję doświadczenie jako element procesu edukacyjnego. Obejrzenie filmu lub zagranie w coś to właśnie doświadczenie. Widzę wówczas wyraźnie, jak odpowiednio omówiona gra, film lub inne zdarzenie, procentuje refleksją, którą można zastosować w życiu.

Metoda, która uczy przez doświadczenie to cykl Kolba. O tym, na czym polega i jak ją wykorzystać w pracy z dziećmi, napiszę jeszcze szerzej. Na razie zapraszam Was na bloga Notes Pomysłów, bo Kolb jest na nim opisany mistrzowsko i do mojego poniższego przykładu.

Wyobraź sobie, że chcesz wsadzić małe drzewko.

1#

Sięgasz po łopatę i próbujesz wykopać nią dół. Nie idzie Ci. Spocony i zniechęcony wracasz do domu. To był pierwszy etap cyklu Kolba: doświadczenie.

2#

Dzwonisz do Taty, by mu opowiedzieć o swojej porażce i trochę się wyżalić. Tata pyta, jakim narzędziem się posługiwałeś, jak twarda była ziemia, jakiej wielkości miała być wykopana dziura. Odpowiadasz na pytania i dochodzisz do wniosku, że może rzeczywiście ziemia była za twarda, a łopata za tępa. Ten etap cyklu Kolba to refleksja.

3#

Teraz Tata Ci tłumaczy, że łopata służy do przerzucania ziemi lub do ładowania czegoś na taczkę – ma tępo zakończoną końcówkę, którą ciężko się przebić przez ziemię. Należało użyć szpadla. Dodatkowo, jeśli ziemia jest wyschnięta, kopanie jest upiorną robotą, warto wcześniej mocno ją zwilżyć lub poczekać na deszcz. Rady Twojego Taty to 3 etap cyklu Kolba: wiedza, wnioski, model (zasada postępowania).

4#

Zdecydowany doprowadzić sprawę do końca, postanawiasz pojechać do sklepu z narzędziami ogrodniczymi i kupić szpadel, a w tym czasie ktoś inny stanie z wężem ogrodowym i będzie przez 10 minut lał wodę w miejscu wsadzenia drzewka. To etap 4: zastosowanie nowej wiedzy w praktyce.

?

Być może dodatkowo wpadniesz na pomysł zapytania Taty „Czy jest coś jeszcze, o czym muszę pamiętać przy sadzeniu tego drzewka?” W ten sposób unikniesz kolejnych rozczarowań:)

Wykorzystuję doświadczenie w procesie edukacyjnym również w pracy z dziećmi i młodzieżą. To dlatego korzystamy z gier planszowych i filmów na warsztatach Umiejętności Przyszłości. Z młodymi uczestnikami warsztatów pracuję dokładnie tą samą metodą, co z dorosłymi.

Przybornik Umiejętności Przyszłości

Dzieci również uczą się przez doświadczenie, a my możemy im w tej nauce pomóc, żeby doświadczenie nie było po prostu konsumpcją i rozrywką. Oczywiście gra planszowa, film, słuchowisko czy książka mogą być przyjemnością samą w sobie. Nie wszystko, co robimy z dziećmi, musi być edukacyjne. Dla tych jednak, którzy chcieliby świadomie i metodycznie pomóc rozwijać dzieciakom konkretne umiejętności, stworzyłam kategorię Przybornik.

W Przyborniku znajdziecie propozycję książkową, filmową lub inną, która została przeze mnie sprawdzona i zakwalifikowana jako edukacyjna. Ponieważ rozwijam kompetencje XXI wieku, „edukacyjna” oznacza, że pozycja pomaga rozwijać właśnie te umiejętności. W przyborniku zaznaczę, jakie umiejętności pomaga rozwijać dana propozycja.

Ten opis to jednak nie będzie recenzja, jakich jest wiele na wyspecjalizowanych blogach parentingowych. Moim celem jest zebranie pytań do dyskusji, modeli i ćwiczeń, które można zaproponować dziecku, by za doświadczeniem popłynęła refleksja i wiedza do zastosowania w praktyce.

Nie wystarczy porozmawiać z dzieckiem o wrażeniach?

Porozmawianie o wrażeniach – od razu lub później – jest świetne. Poznajemy wówczas nasze dziecko lepiej, możemy odpowiedzieć na jego pytania, dopytać je o różne rzeczy. Pisałam o tym we wpisie „Czy oglądać wspólnie bajki dla dzieci?”

Niektóre bajki czy gry mają propozycje omówień: pytania, jakie można zadać dziecku. Na przykład w „Bezpiecznej bajce” eksperci podpowiadają, o czym porozmawiać po przeczytaniu każdej historii. Bardzo mi to pomagało, gdy czytałam dzieciom bajki na dobranoc, a one miały jeszcze ochotę potem o tym porozmawiać. Jedną z bajek wykorzystałam też podczas warsztatu „Niczego się nie boję?”

Wciąż jednak, nawet po dyskusji z dziećmi, miałam poczucie, że do zamknięcia cyklu Kolba brakuje jeszcze co najmniej jednego elementu: zastosowania w praktyce. Dlatego w Przyborniku znajdziecie również propozycję zastosowania danej umiejętności. W grupach warsztatowych nie zawsze udaje się to z dziećmi wypracować, ale rodzice, w relacji 1:1 mają na to dużo większe szanse.

To jak? Gotowi?

Podekscytowana siadam do pierwszej propozycji przybornikowej!

Photo by Annie Spratt on Unsplash